Zie: http://www.ditiszinvol.nl/journalistiek/publicaties/tag/uitzenden/1/

Interessant voor mkb-uitzenders: Aanbesteden nieuwe stijl

Auteur: Miranda Apeldoorn

Nieuw: bedrijven en overheid die deskundigheid inhuren volgens het marktplaatsprincipe. Dat betekent onder meer dat uitzenders uit het mkb bijvoorbeeld weer serieus kans maken een aanbesteding te winnen. Sterker nog, zelfs eenpitters die zichzelf of anderen bemiddelen kunnen zich rustig in de race mengen. Wat is dat marktplaatsprincipe dan? En is de flexbranche er blij mee?

November 2007. UWV – als overheidsinstelling gebonden aan de Europese aanbestedingsregels - start met een proef genaamd UWV Marktplaats. Aanbieders van tijdelijk personeel die geïnteresseerd zijn in UWV als klant, kunnen zich inschrijven via het portaal op hun website. Net als bij een vacaturesite geef je als aanbieder aan waar je voorkeur naar uitgaat. Dat wil zeggen, voor welke functies heb je personeel beschikbaar? Of zoals UWV het stelt: op welke deelgebieden of kavels wil je als aanbieder zaken doen met UWV?

Zodra het moment gekomen is, dat UWV behoefte heeft aan extern personeel, kijkt UWV eerst of er een bestaande mantelpartij is, winnaar van een aanbesteding uit het verleden, en of die kan leveren. Nee? Dan gaat een mailtje de deur uit naar alle aanbieders die zich inschreven voor het betreffende deelgebied. De aanbieders kunnen vervolgens voor een bepaalde deadline reageren met het profiel van hun kandidaten, hun tarief, en alle overige informatie die UWV van hen vraagt. UWV pikt uit alle inzendingen een paar aanbieders op basis van de beste kwaliteit/prijsverhouding. Daarbij houden ze zich aan een aantal spelregels, dat ze vooraf hebben opgesteld en gepubliceerd. De geselecteerde aanbieders komen op gesprek, waarna de interne opdrachtgever van UWV een definitieve keus maakt.

Inmiddels schreven meer dan 1200 bureaus zich in, en zijn er al meer dan 400 opdrachten gerealiseerd op deze manier. Omdat de resultaten met de proef gunstig zijn, regelt UWV sindsdien de inkoop van extern personeel voor een belangrijk deel volgens dit marktplaatsprincipe. Het gaat voorlopig vooral om hoger geplaatste detacheringsfuncties. Extra ‘handjes’, uitzendkrachten voor lager geschoold werk en kortere periodes, worden nog wel via de traditionele manier bij voorkeursleveranciers ingekocht.

Dominant

Eric Sessink maakte november vorig jaar tijdens een ronde-tafelbijeenkomst van adviesbureau DPA Supply Chain behoorlijk de tongen los, toen hij daar dit verhaal over ‘het nieuwe inhuren van derden’ vertelde. Sessink was degene die het marktplaatsprincipe als interim hoofd inkoop bij UWV bedacht. ‘In principe werkt het concept voor alle soorten inhuur waarbij sprake is van veel aanbieders.’ Danielle Santen, branchemanager Overheid bij Tempo-Team, vult dit aan: ‘Mits voor de functievervulling enige tijd beschikbaar is. Wanneer je bijvoorbeeld vanmiddag iemand nodig hebt om een dienst te vervullen in de thuiszorg of de catering, dan heeft de marktplaats geen zin. De dienst is dan al voorbij, eer er iemand gevonden is.’ Sessink vertelt verder: ‘Met het marktplaatsprincipe willen we meer concurrentie uitlokken, zodat de kwaliteit/prijs-verhouding verbetert. In de uitzendbranche is een beperkt aantal mondiale spelers dominant, zoals Randstad, Adecco en Manpower. Het marktplaatsconcept geeft ook kleinere regionale spelers meer kans op het winnen van overheidsopdrachten.’

Tempo-Team is een onderdeel van Randstad, een van die mondiale spelers. Santen is echter niet bang voor meer concurrentie. ‘Als je kennis van het vak hebt, kun je goed overeind blijven staan.’ Daarnaast houdt ze de overheidsinstellingen voor, dat de marktplaats veel werk binnen het facturatieproces kan opleveren, wanneer mkb’ers en zzp’ers meedingen. ‘Het maakt uit of je maandelijks slechts één grote verzamelfactuur hoeft te verwerken, of 200 losse, allemaal verschillend uitziende facturen van al je aanbieders.’ Ze ziet voordelen voor de flexbranche aan het concept: ‘Het marktplaatssysteem is transparanter dan traditioneel aanbesteden. Je kunt bijvoorbeeld zien welke vraag naar welke functie een opdrachtgever heeft. En achteraf deelt UWV een gunningsoverzicht uit: je ziet naar welke aanbieder een functie is gegaan.’ Die informatie kun je gebruiken om de eigen organisatie onder de loep te houden: doen we het goed? Nadelen zijn er echter ook volgens Santen: ‘Het directe contact met een opdrachtgever valt weg, het matchen wordt een elektronische exercitie. Je kunt niet meer gaan voelen welke cultuur heerst op de afdeling met de openstaande vacature. Daarnaast wordt op de marktplaats vooraf de opdrachtduur aangegeven. Gaat de opdracht toch langer duren, dan volgt ook weer een nieuwe aanbesteding van de functie. En dan komt niet per definitie dezelfde persoon uit de bus rollen die de functie net al vervulde.’

Remco Valkman is eigenaar van NestrX, een mkb-speler die zich richt op 50-plussers en 65-plussers, en heeft pas recentelijk van het principe gehoord. Hij is razend enthousiast over ‘de nieuwe aanbestedingsmethode’. ‘Wat een geweldig initiatief! Op deze wijze streef je pas echt goede prijs/kwaliteitsverhoudingen na en is landelijke of provinciale dekking niet meer de belangrijkste maatstaaf. Die dekking is de reden dat een inkoper bij de gemeente Dordrecht eens tegen me zei: “Als ik jou was, zou ik maar gelijk stoppen met meedingen.” Welk belang heeft de gemeente Dordrecht erbij, of ik wel of niet kan leveren aan de gemeente in Alblasserdam? Via het marktplaatsprincipe doet de lokale ondernemer volop mee, en de belastingbetaler betaalt geen cent te veel! Uit eigen ervaring weet ik dat de lokale overheid bij mij in Dordrecht veels te veel betaalt voor het inschakelen van tijdelijk personeel via de grote uitzender, tot een duurder dan gebruikelijk tarief. Te zot voor woorden als je het mij vraagt!

Naar mijn mening dient dit initiatief dan ook door andere overheidsinstellingen gevolgd te worden.’ Als bestuurslid van branchevereniging NBBU gaat Valkman daar onmiddellijk werk van maken. ‘De eerstvolgende regiobijeenkomsten draag ik gelijk het idee aan, en ik heb alle informatie al neergelegd bij het hoofdkantoor van NBBU.’

Tevreden

De hamvraag is natuurlijk waarom UWV hiertoe is overgegaan. Sessink: ‘Ten eerste: door zware omzet- en referentie-eisen binnen de aanbestedingsprocedure, zijn het vaak de echt grote organisaties die de aanbestedingen binnenhalen. Ook merkten we dat in veel gevallen zzp'ers via onze mantelpartijen werden doorverhuurd, en dat had een tariefopdrijvend effect.

Ten tweede, voorheen hadden we na een Europese aanbesteding een aantal mantelpartijen gecontracteerd, waarbij intern echter bleek dat mensen maar deels tevreden waren over de geleverde kandidaat-profielen. Andere leveranciers boden zich bij ons aan, maar mochten niet leveren. We zochten naar een oplossing waarbij zowel onze leveranciers als wij zelf tevreden waren over de samenwerking. We overwogen het contracteren van een veelvoud van mantelpartijen. Maar dan kom je als UWV ongeloofwaardig over bij bureaus die de aanbesteding hadden gewonnen en vervolgens in de praktijk niet of nauwelijks de kans krijgen kandidaten te leveren. Onze uitdaging was dan ook: hoe kunnen we de hele markt betrekken bij het inhuren? De aanbestedingswet biedt alternatieve aanbestedingvormen zoals het dynamisch aankoopsysteem. Daarbij houd je een soort minicompetitie tussen partijen. Dit systeem vonden we echter niet geschikt: het is zeer complex, bureaucratisch en aan vele regels en termijnen gebonden. Het zou in de praktijk nauwelijks toepasbaar zijn. Waarop we besloten zelf een systeem uit te proberen.’ De nieuwe wijze van aanbesteden moest uiteraard wel netjes gebeuren. Bij het bedenken van het marktplaatsprincipe hield UWV rekening met de grondregels van de aanbestedingswetgeving. Die luiden: de aanbesteding moet objectief gebeuren, transparant en niet-discriminerend zijn, en inschrijving moet laagdrempelig zijn, zodat ook het mkb of zelfs een zzp’er mee kan dingen. Sessink: ‘De transparantie van het proces gaat ver bij UWV, wellicht verder dan op de “oude” aanbestedingsmanier. UWV maakt dit proces tot aan de bron transparant, terwijl het proces achter mantelpartijen heel diffuus en onrechtvaardig kan zijn. Deze fundamentele ongelijkheid willen we er graag uit hebben. Zo dragen we ook nog bij aan maatschappelijk verantwoord inkopen.’